GÖZLERİMİZİN ÖNÜNDE BANDIRMA ÇÜRÜYOR

 GÖZLERİMİZİN ÖNÜNDE BANDIRMA ÇÜRÜYOR

Yaşadığım Bandırma’yı hep çok sevdim; hâlâ da seviyorum. Ama son yıllarda, özellikle de pandemi sonrasında bu şehirde görünmeyen bir el sanki her şeyi yerinden oynattı. Bir huzursuzluk çöreklendi sokaklarına. Tam tarif edemediğim, bir türlü adını koyamadığım bir değişim…

O eski Bandırma artık başka bir yerde duruyor sanki.

Bir zamanlar bu şehir, esnafıyla, komşusuyla, sokağıyla; dürüstlüğün, yardımseverliğin ve karşılıklı saygının tabiatına işlediği bir yerdi. Bunu en sıradan günler bile hissettirirdi.

Cumartesi pazarı kurulmuştu. Taze fasulye almak için bir tezgâha yaklaşmıştım. Pazarcı, daha ben bir şey söylemeden, “Beyim,” dedi, “Havalar çok sıcak, fasulye tarlada suyunu çekmiş olabilir. Bilginiz olsun.”

Ben de şaşkınlıkla, “Madem öyle, niye satıyorsun?” diye sordum.

Gülümsedi ve o eski esnaf vakarını hatırlatan şu cümleyi kurdu:

“Ben uyarımı yaparım beyim. Alıp almamak müşterinin bileceği iştir.”

Dürüstlük Bandırma’da böyle yaşanırdı: Gösterişsiz, sade, kendiliğinden.

Bugünse şehir bambaşka bir yüz taşıyor. “Neden?” diye soruyorum. Aldığım cevap hep aynı: Yoğun göç, değişen esnaf kültürü, üniversitenin getirdiği on binlerce öğrencinin yarattığı yeni hareketlilik…

Ama bir şehrin ruhu, sosyolojisi, kültürü bu kadar hızla, bu kadar sert biçimde çözülür mü?

İnanmakta zorlanıyorum.

Kaldırımda yol verilmesi değil, sürüler halinde yürüyenler de değil, kırmızı ışıkta karşıya geçenlere alıştı bu şehir, yerlere tükürmek, çekirdek kabuğunu yerlere atmak sıradanlaştı zaten...

İnsanlar mutsuz; geçim derdi büyüyor, hayat pahalı. Bunların hepsi doğru. Ama benim derdim bunların bile ötesinde:

AHLAKİ ÇÜRÜME

Bir toplum nasıl olur da bu kadar kısa sürede böyle bir erozyon yaşayabilir?

Bu soruyu her gün yeniden soruyorum kendime.

Geçenlerde Pazartesi pazarına gittim. Acı biberi sevdiğim için yarım kilo kıl biber aldım. Normalde tarttırmam ama poşet hafif geldi. Peynir alırken içime kurt düştü; tezgahtaki terazide tarttım: 420 gram…

Geri döndüm biberciye. Hiçbir şey söylemeden poşeti uzattım. Esnaf, tek kelime etmeden parayı iade etti.

Ama o sessizlik, o yüz ifadesi, bana “dürüstlük” değil; “yakalanınca geri adım atmak” duygusu verdi. İçim sıkıldı. Çünkü Bandırma’nın alışık olduğum esnafı yakalanmazdı; zaten hile yapmazdı.

Muhtemelen bu pazarcı da evlidir, çoluk çocuğu vardır, akşam tezgahını kapatınca evine ne götürüyordur?

Bir yanda din, iman, aile, ahlak vurgusu…

Diğer yanda adaleti bozuk bir terazi…

Bandırma değişti. Ama asıl mesele şu:

Biz değiştik.

Daha doğrusu, bazı değerleri kaybettik. Ya da kaybederken susmayı öğrendik.

Ve bu çözülmenin en acı örneklerinden biri esnaf lokantalarının yok oluşu…

Önce esnaf lokantaları kayboldu. Endüstriyel yemek zincirleri, hazır yiyecek tezgâhları, çiğ köfteciler, kebapçılar, hamburgerciler şehri istila etti.

O güzelim tencere yemeklerinin kokusu sokaklardan çekildi.

Eskiden, sabahın köründe çıkan kuru fasulyenin, tencerede ağır ağır pişen et yemeğinin, tereyağlı pilavın kokusu bütün çarşıya yayılırdı. O lokantalar sadece karın doyurmazdı; kültürümüzdü, vicdanımızdı, ahlakımızdı.

Bizim fakirimizi, işsizimizi, öğrencimizi parasız doyuran yerlerdi.

Şimdi tek tek sayabiliyoruz geriye kalanı:

Arnavut Necdet’in İstanbul Lokantası…

Kent Lokantası…

Ve “İyi ki var” diyerek misafir götürdüğümüz İnegöl Lokantası…

Geriye kalan sadece bir avuç mekân, bir avuç hatıra…

Ama bir şehir tencere yemeklerini kaybediyorsa, aslında sadece bir gastronomisini değil; ruhunu, hafızasını ve dayanışma kültürünü kaybediyor demektir.

Oysa bu şehir, Friglerden Mysialılara; Traklardan Perslere; Büyük İskender’den Roma’ya ve Bizans’a kadar sayısız medeniyetin soluğunu taşımış kadim bir coğrafyadır. Daskileion’un, Kyzikos’un taşına toprağına işlediği bir tarihin mirasçısıyız.

Ama acı olan şu ki:

Bu tarihî zenginliğin ortasında, gözlerimizin önünde koca bir şehir,

Bandırma - yavaş - yavaş - yavaş çürüyor.

Ve unutmayalım:

Bir toplumu çürüten, sadece ekonomik kriz değil; ahlakın, vicdanın ve adalet duygusunun kaybıdır.

Ozan

01 Aralık 2025

KILIÇDAROĞLU VE GERÇEKLERİN YÜRÜYÜŞÜ

 KILIÇDAROĞLU VE GERÇEKLERİN YÜRÜYÜŞÜ

Kemal Kılıçdaroğlu, 2017’de Ankara’dan İstanbul’a uzanan 450 kilometrelik yürüyüşünü “Hak, hukuk, adalet” sloganıyla yaptı. O gün, milyonların vicdanına dokunmuş, toplumsal muhalefetin ruhunu canlandırmıştı. Fakat aradan geçen yıllar, o yürüyüşün gerçek anlamını giderek daha fazla tartışılır hale getiriyor.

Bugün geldiğimiz noktada, aynı Kılıçdaroğlu’nun derin bir sessizliğe gömülmesi dikkat çekici. Beş bin polisle kuşatılan CHP İstanbul İl Başkanlığı’na kayyım olarak Gürsel Tekin atanırken tek bir söz söylemedi. Yıllarca genel başkanlığını yaptığı partiye kayyım müdahalesi yapılmasına, dahası 15 Eylül’de alınacak bir mahkeme kararıyla CHP Genel Başkanlığı’na kayyım atanması ihtimaline karşı bile en küçük bir itirazda bulunmadı.

Şimdi sormak gerekiyor:

Kılıçdaroğlu gerçekten adalet için mi yürüdü, yoksa o yürüyüş iktidarın ihtiyaçlarına göre kurgulanmış konjonktürel bir manevra mıydı?

Eğer bir siyasetçi, adalet adına yüzbinleri peşinden sürükledikten yıllar sonra kendi partisine yapılan açık bir darbe niteliğindeki kayyım atamasında bile susuyorsa, o yürüyüşün samimiyeti elbette tartışmaya açılır.

Kılıçdaroğlu’nun bu tutumu, ister istemez daha derin bir soruyu gündeme getiriyor:

CHP’nin içine, kritik anlarda halkın öfkesini soğutmak, iktidarın sıkıştığı yerde gazını almak için yerleştirilmiş bir “proje siyasetçi” miydi?

Bugün Türkiye siyasetinde karşımıza çıkan çıplak gerçekler şunlardır:

MHP, milliyetçi bir parti olmaktan çıkmış, iktidarın stepnesine dönüşmüştür.

AKP, halkın değil, emperyalizmin çıkarlarına hizmet eden bir yapıya evrilmiştir.

CHP içinde ise, kritik dönemeçlerde halkın mücadelesini felç eden Truva atları vardır.

Kılıçdaroğlu’nun yürüdüğü yolların gerçek amacı ile bugünkü suskunluğu, Türkiye’de muhalefetin nasıl kuşatıldığını bütün berraklığıyla ortaya koyuyor.

Asıl sorulması gereken şudur:

O yollar gerçekten adalet için mi yüründü, yoksa halkın enerjisini sisteme yedeklemenin bir aracı mıydı?

Video 1

Masumiyet Karinesi ve Kime Hizmet Edildiği Meselesi

Hukuk der ki:

“Bir suçu işlediği iddia edilen kişi, suçluluğu kanıtlanmadıkça masumdur.”

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve diğer belediye yöneticilerinin iddianamesi yeni hazırlanmışken, dava günü dahi belli değilken, çıkıp video çekerek bu insanları suçlayanlara ne demeli?

Bu aceleciliğin, bu hedef göstermenin kime nasıl bir faydası vardır?

Bu tavır, hukukun değil; siyasetin, hatta daha net söylemek gerekirse iktidarın ihtiyaçlarının bir yansımasıdır.

Görünen Artık Saklanamıyor

Kılıçdaroğlu ile birlikte hareket edenlerin, AKP’nin iktidarının sürmesi için yıllardır nasıl bir rol oynadığı bir bir ortaya dökülüyor.

Dün “adalet” diye yürüyenler, bugün adaletsizliğe gölge etmiyor; tam tersine ona kalkan oluyor.

Geçmişin İşaretleri Bugünün Gerçeklerini Anlatıyor

Bugün yaşananların işaret fişekleri aslında yıllar önce yakılmıştı.

Kılıçdaroğlu daha önce ne yapmıştı?

“Türbanı biz çözeriz” diyerek devlet dairelerinden okullara, üniversitelerden askeri karargâhlara kadar uzanan tüm kamusal alanın kapılarını açtı; laikliğin son dayanak noktalarını kendi eliyle zayıflattı.

“Laiklik tehlikededir diyemem”, “Tarikat ve cemaatlere saygılıyım” sözleri, Cumhuriyet ilkesinin fiilen askıya alınmasının zeminini hazırladı.
Parti Meclisi üyesi ve yakın çalışma arkadaşı Bülent Kuşoğlu’nun “Tekke ve zaviyeler üretim yerleriydi” ifadeleri, yüz yıllık modernleşme kazanımlarını hedef aldı.
Üstüne bir de Şeyh Sait’e “saygılarını sunarak” Cumhuriyete başkaldıranların meşrulaştırılmasına taş koydu.

Bu da yetmedi…
70 yıldır Türkiye’yi sağ siyaset yönetirken, tüm sorumluluğu CHP’ye yükleyip “Helalleşeceğiz” diyerek sağın günahlarını gönüllü olarak sırtlandı.

2023 seçimlerinde İmamoğlu ve Mansur Yavaş tüm anketlerde açık ara öndeyken, buna rağmen kendisini aday yaparak kazanılacak seçimi heba etti.
Partiyi “Sokağa çıkarsak kaos çıkar” söylemiyle salonlara hapseden, mücadeleyi ekranlara ve açıklamalara indirgeyen bir çizgi oluşturdu.

Ve sonuç…
Kılıçdaroğlu döneminde halkta karşılığı sınırlı kalan CHP, Özgür Özel’in genel başkanlığıyla birlikte yıllardır aşılamayan %25'lik cam tavanı kırarak %40'lara yükseldi.
Yerel seçimlerde Türkiye nüfusunun %60’ının yaşadığı, ekonominin %80’inin üretildiği büyükşehirler, şehirler ve ilçeler CHP’ye geçti. Parti Cumhuriyet tarihindeki en geniş yerel yönetim zaferlerinden birini kazandı.

Bu tablo, bugün yaşananların ani bir kırılma değil; yıllarca biriken siyasi tercihler zincirinin doğal sonucu olduğunu gösteriyor.

Gizlenenler Artık Gizlenemiyor

Kılıçdaroğlu’nun neden Gürsel Tekin’le birlikte ısrarla İBB’ye aday yapılmak istendiğini öğrendik.
Uğur Dündar moderatörlüğünde çıkarıldığı programlarda neden parlatıldığını öğrendik.

Geçersiz 2 milyon 500 bin oya neden itiraz edilmediğini öğrendik.
Ekmeleddin İhsanoğlu gibi siyasal İslamcı bir figürün neden CHP’nin cumhurbaşkanı adayı olduğunu öğrendik.
Dokunulmazlıkların kaldırılmasına verilen desteğin, Selahattin Demirtaş’ın bugün hâlâ hapiste oluşuyla nasıl ilişkili olduğunu öğrendik.

Gerici partilerle yapılan ittifaklarla, CHP kontenjanından Meclis’e taşınan 40 vekilin neyi hedeflediğini de öğrendik.

Ve bugün…
Genel başkanlık seçimini kaybedince, AKP’nin yandaş medyasına gidip
“PKK kurucusu Abdullah Öcalan’la İmralı’da neden CHP görüşmedi?” diye sorup,
iddianamesi yeni yazılan İmamoğlu ve belediye yöneticilerini hedef göstermenin kime hizmet ettiğini de öğrendik.

                                                        Video 2

Bir Yürüyüşün Çöküşü

Dün meydanlarda “Hak, hukuk, adalet!” diye yürüyenler, bugün adaletsizliğin üzerine şemsiye tutuyor.
Bir zamanlar savundukları ilkelerin tam karşısında saf tutarak…

Sözün özü:
Gerçekler, er ya da geç, kendi yürüyüşünü yapar.
Ve o yürüyüş başladığında, kimlerin hangi yolda durduğu bütün çıplaklığıyla görünür.

29 Kasım 2025
Ozan

FEODAL SEYİT RIZA'YI SAVUNAN SÖZDE SOSYALİST VE SOSYAL DEMOKRATLAR

SGDF (Sosyalist Gençlik Dernekleri Federasyonu) denen yapı, kendisini sosyalist olarak tanıtıyor.

Peki siz nasıl bir “sosyalistsiniz”?

Sosyalizm;
• Feodaliteye karşıdır,
• Halkı maraba eden derebeylerine karşıdır,
• Dinci gericiliğe karşıdır,
• Dinin toplumsal hegemonik baskısına kökten karşıdır.

Siz ise kalkmış, feodal dincileri; din adına kafa kesenleri; halkı Ortaçağ’ın karanlığına mahkûm eden yapıları savunuyorsunuz!

Marks sizi görse, düşüncesinin ruhunu katledenlere sövgüden kitap doldururdu.
Lenin sizi görse, çekici kapıp kapıdan kovardı!

CHP'nin Bursa milletvekili Orhan Sarıbal'da, genç Cumhuriyete isyan eden feodaliteyi övmekten geri durmuyor.

Tarihsel Gercçek: O Meşhur Dersim Sözü Uydurmadır

Dersim hadisesinde idam öncesi Seyit Rıza’ya atfedilen
“Ben sizin yalan ve hilelerinizle baş edemedim…”
diye başlayan ve sosyal medyada “efsanevi söz” diye dolaşan cümle tamamen uydurmadır. Kime söylemiş "Hava soğuktu ve etrafta kimseler yoktu" çingene cellatlara mı söylemiş?

İdamı bizzat gören İhsan Sabri Çağlayangil’in anılarında geçen bölüm şudur:

İhsan Sabri Çağlayangil’in Anılarından

"Kırk liram ve saatim var. Oğluma verirsiniz, dedi.

Bu sırada Fındık Hafız asılıyordu. Asarken iki kez ip koptu. Ben Fındık Hafız asılırken Seyit Rıza görmesin diye pencerenin önünde durdum.

Fındık Hafız'ın idamı bitti. Seyit Rıza'yı meydana çıkardık.

Hava soğuktu ve etrafta kimseler yoktu. Ama Seyit Rıza meydan insan doluymuş gibi sessizliğe ve boşluğa hitap etti.

-Evladı Kerbelayıh. Bı hatayıh. Ayıptır. Zulümdür. Cinaycı-tir, dedi.

Benim tüylerim diken diken oldu. Bu yaşlı adam rap-rap yü-rüdü. Çingeneyi itti. İpi boynuna geçirdi. Sandalyeye ayağı ile tekme vurdu, infazını gerçekleştirdi.

Oğlu yaşında bir subayı öldürecek kadar katı yürekli olan bir insanın bu mukadder akıbetine acımak zor. Ama ihtiyarın bu cesaretini takdir etmekten kendimi alamadım.

Asabım çok bozuldu. Emniyet Müdürü'ne 'Ben üşüdüm otele gidiyorum' dedim.

Seyit Rıza asılırken ilerden oğlunun da sesi geliyordu:

-Kulun kölen olam. Sığırtmacın olam. Gençliğime acıyın, öl-dürmeyin beni!"



İşte olayın gerçek tanığının anlattığı budur.
Ne romantik bir manifesto var, ne de sonradan üretilmiş o süslü, tarih dışı söz.


Feodal Ağa'nın Osmanlı’daki Sicili de Aynı

Seyit Rıza’nın sadece Cumhuriyetle değil, Osmanlı ile de çatışması vardır.
1912’de gıyaben idama mahkûm edilmiş; daha sonra affedilmiştir.

Bu da Başbakanlık Osmanlı Arşivleri’nde 8 Aralık 1912 tarihli belgeyle sabittir:


“Dersim’in Yukarı Abbasan Aşireti reisi olup gıyaben idam cezasına mahkûm olan Seyid Rıza’nın hukuk-i şahsiye davası baki olmak üzere affına karar verilmiştir.”


Yani bugün bazı çevrelerin çizdiği gibi “masum bir halk önderi” değil; bölgesini feodal düzenle yöneten, devlet otoritesini reddeden bir aşiret reisidir.


Genç Cumhuriyet Ne Yapacaktı?

Henüz 15 yaşına bile girmemiş bir Cumhuriyet;
aşiret hukukunu devlet hukukunun önüne mi koyacaktı?
Feodal toprak ağasının isyanına göz mü yumacaktı?
Devlet otoritesini tanımayan silahlı başkaldırıyı görmezden mi gelecekti?

Her devletin yapacağı neyse, Cumhuriyet de onu yaptı.

“Dersim” Bir Şehir Değil, Bölge Adıdır

Bugün sıkça dile getirilen “Tunceli = Dersim” denklemi yanlıştır.
Tarihsel olarak Dersim, Elazığ’ı da içine alan geniş bir bölgenin adıdır.
Yani şehir değil, bir coğrafyanın adıdır.

Ozan
15 Kasım 2025

DEVLETİN ÇÖKÜŞÜ, YÖNETENLERİN AHLAKIYLA BAŞLARİ HALKIN SUSKUNLUĞUYLA TAMAMLANIR

Devletin çöküşü, yönetenlerin ahlakıyla başlar; halkın suskunluğuyla tamamlanır.

Platon

Ahlaksız yönetici ve suskun halk. İkisi bir araya geldiğinde çöküş kaçınılmaz olur.

Yönetici erdemsiz olduğunda ilk bozulma tepede başlar.

Çünkü ahlak, yukarıdan aşağıya doğru örnek olur; bir toplumun adaleti, hakkaniyeti, düzeni, liderin karakteriyle şekillenir.

Ahlaksız bir yönetici, gücü kişisel çıkarına çevirir, adaleti keyfine göre kullanır, yasayı kendine uydurur.

Böyle bir düzende kurallar işlemeyi bırakır, liyakat yok olur, dürüst olan ezilir, hile yapan ödüllendirilir. Bu, çöküşün ilk kıvılcımıdır.

Ama sözün asıl vurgusu burada bitmez.

Çünkü bir ülkeyi yalnızca kötü yönetici yıkmaz. Asıl yıkımı tamamlayan şey halkın suskunluğudur.

Suskunluk; korkudan, umursamazlıktan, çıkar ortaklığından veya "bana dokunmayan yılan" anlayışından doğar. İnsanlar yanlış gördüğü halde ses çıkarmazsa, kötülük kök salar.

Zamanla kötülük “normalleşir". Ardından toplumda hem vicdan hem de cesaret erir.

Bu söz bize şu gerçeği hatırlatır:

Bir devletin kaderi sadece yönetenlerin değil, yönetilenlerin de karakteriyle çizilir.


Adalet, sadece yargının işi değil; hakkı savunmak, en az yöneten kadar halkın sorumluluğudur.

Çürümeyi durduran da, çürümeyi hızlandıran da toplumun tepkisidir.

Sonuç olarak bu söz, hem zirveyi hem tabanı uyaran bir çağrıdır:

"Erdemli lider istemek için önce erdemli bir halk olmak gerekir; kötülüğe karşı susmak, kötülüğün ortağı olmaktır.”
Alıntı

CHP–SOSYALİST SOL GÜÇ BİRLİĞİ : V. Bölüm – Yeni Sosyal Cumhuriyet Manifestosu

 V. Bölüm – Yeni Sosyal Cumhuriyet Manifestosu

1. Tarihsel An: Bir Dönemin Sonu, Yeni Bir Başlangıç

Türkiye, yüz yıl önce Cumhuriyet’le özgürleşti;
bugün yeniden köleleşmenin eşiğinde.

Bir avuç sermayedar, halkın alın terini sömürüyor.
Din, cehaletin değil, siyasetin aracına dönüştü.
Cumhuriyet’in laik ve kamusal kazanımları tasfiye ediliyor.
Milyonlar, barınmadan beslenmeye, eğitimden sağlığa kadar
hayatta kalmak için mücadele veriyor.

Artık bu düzenin kendini reforme etme gücü kalmamıştır.
O halde görev açıktır:
Cumhuriyet’i yeniden kurmak — ama bu kez sosyal temelleriyle birlikte.

2. Cumhuriyet Yeniden Kurulacaksa, Halkın Ellerinde Kurulacaktır

Bugünün görevi, yalnız rejimi savunmak değil,
rejimi halkın lehine yeniden tanımlamaktır.

Bizim Cumhuriyet anlayışımız,
yalnız devletin değil toplumun özgürleşmesidir.
Artık ne vesayet altındaki bir bürokratik cumhuriyet,
ne de sermayenin denetiminde bir “sivil diktatörlük” yeterlidir.

Biz, Halkçı Cumhuriyet diyoruz:
Emeğin, aklın, adaletin ve özgürlüğün cumhuriyeti.

3. Yeni Sosyal Cumhuriyet’in Dört Sütunu

1. Kamuculuk – Emeğin Üstünlüğü
Toplumun zenginliği birkaç kişinin servetine değil,
herkesin üretken emeğine dayanacaktır.
Kamu hizmetleri özelleştirilmeyecek,
enerji, eğitim, sağlık, barınma gibi alanlar
piyasanın değil toplumun denetimine geçecektir.

Kamu, yeniden halkın eline verilecektir.
Devlet değil, toplum kamucu olacaktır.

2. Laiklik – Özgürlüğün Teminatı

Laiklik, yalnız din karşıtlığı değil,

insanın vicdan özgürlüğünün güvencesidir.

Diyanet, cemaat ve tarikat egemenliğine son verilecek;

her yurttaşın inancı, inançsızlığı kadar saygı görecektir.

Devletin dini olmaz; devletin adaleti, bilimi ve eşitliği olur.

3. Eşit Yurttaşlık – Cumhuriyet’in Kalbi

Kadınla erkeğin, işçiyle patronun,

Türk’le Kürt’ün, Aleviyle Sünnî’nin,

inananla inanmayanın aynı hakka sahip olduğu

gerçek bir sivil eşitlik düzeni kurulacaktır.

Bu topraklarda kimse, kimliğinden ya da yoksulluğundan ötürü ikinci sınıf yurttaş olmayacaktır.

4. Katılımcı Demokrasi – Halkın Kendi Kaderini Yönetmesi

Sandık tek başına demokrasi değildir.

Halk, yalnız seçmen değil,

karar alma süreçlerinin öznesi olacaktır.

Yerel meclisler, işçi konseyleri, kooperatifler, halk evleri —yani halkın doğrudan katıldığı yeni kurumlar, Cumhuriyet’in omurgası haline gelecektir.

4. Sosyalist Sol ve CHP: Tarihsel İki Damar, Ortak Bir Görev

CHP’nin laik, kamucu, halkçı damarını; sosyalist solun sınıf temelli devrimci bilinciyle buluşturmanın zamanı geldi.

Bu iki damar birleştiğinde, ne eski Cumhuriyet’in seçkinci modernizmi ne de bugünkü rejimin dinci gericiliği kalacaktır.

Ortaya çıkacak olan şey, emekçi halkın kendi Cumhuriyetidir.

Bu birlik, bir seçim ittifakı değil,bir toplumsal yeniden doğuş projesidir.

5. Mücadele Çağrısı

Artık susma çağı bitmiştir.

Bir halkın yeniden ayağa kalkma zamanıdır.

İşçisiyle, köylüsüyle, genciyle, kadınıyla, laikliği, emeği, adaleti ve bilimi savunan herkesle, bu ülkenin vicdanını, onurunu, umudunu kaybetmeyenlerle birlikte...

Yeni Sosyal Cumhuriyet’in inşasına çağırıyoruz.

Bu çağrı, yalnız bir siyaset projesi değil; bir vicdanın uyanışıdır.

6. Son Söz: Gelecek Halkındır

Cumhuriyet’in ikinci yüzyılı, ancak halkın ellerinde yeniden anlam bulabilir.

Biz diyoruz ki:

“Cumhuriyet halkla tamamlanacak,

Sosyalizm halkla doğacaktır.”

Ve o gün geldiğinde, bu ülkenin sokaklarında, meydanlarında, fabrikalarında, tarlalarında

tek bir söz yankılanacak:

Ekmek, Onur ve Özgürlük!

Ozan 

08. Kasım 2025

CHP–SOSYALİST SOL GÜÇ BİRLİĞİ : IV. Bölüm – Stratejik Yol Haritası: Toplumsal Blok Nasıl Kurulur?

 IV. Bölüm – Stratejik Yol Haritası: Toplumsal Blok Nasıl Kurulur?

1. Yeni Dönemin Nesnel Temelleri

Bugün Türkiye toplumu, tarihinin en derin sınıfsal ve siyasal krizlerinden birinden geçmektedir.

Ekonomik kriz: Üretim daralması, yoksullaşma, işsiz gençlik ordusu, barınma ve gıda krizi.

Siyasal kriz: Yargı bağımsızlığının yok olması, kuvvetler ayrılığının çökmesi, keyfi otoriterlik.

Kültürel kriz: Laik yaşamın kuşatılması, dinin siyasallaşması, cehaletin meşrulaşması.

Ekolojik kriz: Sermaye birikimi uğruna doğanın talanı.

Bu dört krizin ortak kaynağı neoliberal-otoriter rejimdir.
Dolayısıyla çözüm, yalnız iktidar değişimi değil,
toplumsal üretim ve iktidar ilişkilerinin yeniden kurulmasıdır.

Bu durum, sol için tarihsel bir fırsattır:
Halkın büyük çoğunluğu, artık “güvenceli yaşam” talebini din, kimlik, parti aidiyetinin önüne koymaktadır.

2. Toplumsal Blok Kavramı (Gramsci Perspektifinden)

Gramsci’ye göre bir devrim, yalnız ekonomik güç dengesiyle değil,
kültürel ve siyasal rıza üretimi ile gerçekleşir.
Buna “tarihsel blok” denir —
yani üretim ilişkileriyle ideolojik üstyapının uyumlu hale geldiği bir bütünlük.

Bugün Türkiye’de yeni bir tarihsel blok inşası,
CHP’nin temsil ettiği laik modern yurttaşlık idealiyle,
sosyalist solun savunduğu emekçi kamuculuk bilincinin birleşmesine bağlıdır.

Bu birliktelik, yalnız ittifak değil,
yeni bir hegemonya projesi olmalıdır.

3. Ortak Mücadelenin Üç Ekseni

A. Ekonomik-Sınıfsal Eksen: Emek Bloku

CHP’nin “sosyal devlet” söylemi,
sosyalist solun “sınıf temelli yeniden bölüşüm” anlayışıyla buluşmalıdır.

Somut adımlar:

Kamu hizmetlerinin (enerji, sağlık, eğitim, ulaşım) yeniden kamulaştırılması,
Asgari ücretin yaşanabilir ücret haline getirilmesi,
Sendikal örgütlenmenin anayasal güvence altına alınması,
Kooperatifçilik ve yerel üretim ağlarının desteklenmesi.

Bu program, hem CHP’nin kentli orta sınıf seçmenine hem de solun emekçi tabanına hitap eder.

B. Demokratik-Egemenlik Eksen: Laik Cumhuriyetin Yeniden Tesisi

Sosyalist sol ile CHP, otoriter İslamcı rejime karşı laiklik ve hukuk devletini temel birleştirici zemin yapabilir.

Somut adımlar:

Dinin kamusal alandan değil, devlet mekanizmalarından tamamen ayrılması,
Diyanet’in kaldırılarak inanç özgürlüğü temelinde yeni bir model kurulması,
Kuvvetler ayrılığının yeniden tesisi,
Sivil toplum, üniversiteler ve basının özerkliği.

Bu eksen, “laiklik–özgürlük” dengesini yeniden kurar.
Ne Kemalist otoriterlik ne liberal kimlik siyaseti;
halk egemenliğine dayalı laik yurttaşlık.

C. Kültürel-Hegemonik Eksen: Yeni Halkçı Aydınlanma

Bugün Türkiye’de solun asıl zayıflığı,
kültürel hegemonya alanındadır.
Halk, yaşam biçimi ve değerler düzeyinde sağın ideolojik tahakkümü altındadır.

Bu durum ancak kültürel karşı-hegemonya ile aşılabilir:

Halkın dilinde yeni bir “emek etiği” ve “kamusal ahlak” üretmek,

Sanat, medya, edebiyat, dijital alanlarda halkçı kültür üretimini teşvik etmek,
Yerel dayanışma ağları ve halk evleriyle yeni bir kamusal alan yaratmak,
Din–emek ilişkisini yeniden yorumlayan bir “özgürlükçü halk dini” söylemini tartışmaya açmak.

Bu, Gramsci’nin “organik aydınlar” dediği yeni kadroların doğuşunu sağlar:
halkın içinden gelen, halkın dilinde konuşan devrimci aydınlar.

4. Örgütlenme Stratejisi: Bloktan Harekete

Yeni blokun örgütlenmesi, yalnız seçim ittifaklarına değil,
taban hareketlerine dayanmalıdır.

Somut öneriler:

“Halkçı Belediyecilik Platformu”: CHP’li belediyelerde solun katılımıyla kamucu projeler üretilmeli.
“Emek Forumu”: Sendikalar, meslek odaları, sosyalist partiler ve CHP içi emekçi kanat bir araya gelmeli.
“Yeni Halk Evleri Ağı”: Kültür, dayanışma, eğitim merkezleri — 21. yüzyılın kamusal mektepleri.
“Gençlik Dayanışma Meclisleri”: İşsiz ve yoksul gençlerin kendi sorunlarını dile getirebildiği taban örgütlenmeleri.

Bu yapılar, CHP’nin bürokratik kadrolarını halkla,
sosyalist solun devrimci kadrolarını ise toplumla buluşturur.

5. İttifaktan Fazlası: Ortak Bir Ülke Tasavvuru

Sonuçta mesele, “kim kiminle ittifak yapacak?” sorusunun ötesindedir.
Gerçek soru şudur:
Nasıl bir Türkiye istiyoruz?

Bu soruya hem CHP’nin hem sosyalist solun verebileceği ortak yanıt,
“Eşit yurttaşlık, kamucu refah ve özgür toplum” olmalıdır.

Bunun adı, klasik anlamda bir sosyal demokrasi değil; emek temelli halkçı cumhuriyet projesidir.
Yani:

Sermayenin değil halkın egemenliği,
Bürokratik vesayetin değil katılımcı demokrasinin cumhuriyeti,
Laikliğin, eşitliğin ve üretim

Ozan

08 Kasım 2025

CHP–SOSYALİST SOL GÜÇ BİRLİĞİ : III. Bölüm – Yeni Kamuculuk ve Halkçı Cumhuriyet: Ortaklaşmanın Teorisi

 III. Bölüm – Yeni Kamuculuk ve Halkçı Cumhuriyet: Ortaklaşmanın Teorisi

1. Devletçilikten Kamuculuğa: Tarihsel Bir Ayrım

Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında benimsenen devletçilik, kapitalist kalkınmanın ulusal bir biçimiydi;devlet, sermaye birikiminin “kurucu” aktörüydü.Bu modelin amacı, toplumsal adalet değil, ulusal burjuvaziyi yaratmak ve Batı’yla rekabet edebilmekti.

CHP’nin klasik devletçiliği, 1930’larda ilerici bir karakter taşımakla birlikte,
sınıfsal olarak burjuva modernleşmesinin kamusal yüzüydü.

Oysa sosyalist kamuculuk, devletin sınıf karakterini dönüştürmeyi, kamu mülkiyetini halkın doğrudan yararına işletmeyi hedefler. Yani mesele sadece “devletin üretmesi” değil, üretimin kimin için ve hangi amaçla yapıldığıdır.

Bu yüzden yeni dönemde, CHP’nin “kamucu” söylemini yeniden inşa etmesi için, sosyalist solun teorik birikimiyle buluşması zorunludur.Bu buluşma, “devlet eliyle adalet”ten, “toplum eliyle adalet”e geçiştir.

2. Yeni Kamuculuk: Üretim, Planlama ve Demokrasi

Kapitalizmin 21. yüzyıldaki en temel krizi, kâr için üretim ile yaşam için üretim arasındaki çelişkidir. Türkiye gibi yarı-periferik ülkelerde bu çelişki, barınma, gıda, enerji, sağlık ve eğitim gibi temel alanlarda açık biçimde görülür.

Yeni kamuculuk, bu alanları piyasa mantığından çıkarıp toplumsal planlamaya tabi kılmayı savunur. Bu, klasik devletçiliğin bürokratik yapısını değil,
demokratik planlamayı esas alır. Yani üretim süreci, yerel kooperatiflerden sendikalara, meslek odalarından yerel yönetimlere kadar halkın doğrudan denetimine açılır. Kamuculuk artık “devletin mülkiyeti” değil,toplumun kolektif yönetimidir.

3. Halkçı Cumhuriyet: Sosyalist Sol ile CHP’nin Kesişim Noktası

CHP tarihsel olarak “cumhuriyetin kurucu partisi”dir; sosyalist sol ise “cumhuriyetin demokratikleştirici gücü”dür. ki damar arasındaki fark, aslında tarihsel bir işbölümüdür: biri devleti kurdu, diğeri halkı uyandırmak istedi.

Bugün Türkiye, bu iki damar arasında yeni bir senteze ihtiyaç duymaktadır:
ne otoriter modernizm, ne kimlik liberalizmi. Bunun adı, Halkçı Cumhuriyettir.

Halkçı Cumhuriyet, üç temel üzerine kurulmalıdır:

Sınıf Eşitliği: Her yurttaşın gelir, mülkiyet ve emek hakkı bakımından eşit olduğu bir ekonomik düzen.

Laiklik ve Özgürlük: Dinin siyasetten, sermayenin devletten ayrıldığı; bireyin inanç ve ifade özgürlüğünün güvenceye alındığı bir rejim.

Kolektif Demokrasi: Yalnız sandık değil, üretimden mahalle meclislerine kadar doğrudan katılımın olduğu bir demokratik örgütlenme.

Bu model, ne klasik CHP’nin bürokratik cumhuriyetçiliği ne de 1970’lerin dogmatik solculuğudur.
Bu, sınıf temelli demokratik halk cumhuriyeti anlayışıdır.

4. Ortaklaşma Dinamikleri: CHP ve Sosyalist Sol Nerede Buluşabilir?

Bu iki hattın ortaklaştığı somut eksenler şunlardır:

Alan

CHP’nin tarihsel pozisyonu
Sosyalist solun yaklaşımı
Olası ortak zemin

Ekonomi
Devletçilik / karma ekonomi
Kamuculuk / planlı ekonomi
Kamu yararına üretim, kooperatifçilik

Demokrasi
Parlamenter sistem
Katılımcı halk demokrasisi
Demokratik cumhuriyet

Laiklik
Kurucu ilke
Özgürleşme aracı
Emek eksenli laik yurttaşlık

Sosyal adalet
Sosyal devlet vurgusu
Sınıf mücadelesi
Güvenceli emek ve yeniden bölüşüm

Dış politika
Ulusal egemenlik
Anti-emperyalizm
Bağımsız, barışçı dış politika

Görüldüğü gibi, teorik olarak bu iki gelenek, sınıf bilinci ve kamuculukta kesişebilir. Sorun, bu ortaklığı “seçim ittifakı” düzeyinde değil, toplumsal hegemonya projesi düzeyinde kurabilmektir.

5. Hegemonya ve Kültürel Yeniden İnşa

Gramsci’nin kavramıyla söylersek:
Bugün Türkiye’de egemen blok (İslamcı–milliyetçi sermaye ittifakı),
halkın kültürel rızasını din, kimlik ve sadaka düzeni üzerinden örgütlemektedir.

Solun buna karşılık kurması gereken hegemonya, **üretimden kültüre kadar bütün alanlarda “halkın kendi kaderini yönetme iradesi”**dir.

CHP’nin laik aydınlanmacı mirası, sosyalist solun sınıfsal adalet talebiyle birleştiğinde, bu hegemonya yeniden inşa edilebilir.

Yeni Halkçı Cumhuriyet, yalnızca “bir rejim değişikliği” değil,
toplumun bilinç değişimidir. Bu bilinç, “devlet için halk”tan “halk için devlet”e geçişi temsil eder.

6. Sonuç: Yeni Bir Tarihsel Blok Mümkün mü?

Evet.
Eğer sosyalist sol, CHP’nin reformist damarıyla sınıf temelli bir demokratik program etrafında birleşebilirse, Türkiye’de “üçüncü bir yol” açılabilir:
Ne neoliberal kimlik siyaseti, ne otoriter muhafazakârlık —emek merkezli, laik, kamucu bir halk cumhuriyeti.

Bu blok, yalnız seçim kazanmak için değil, emeğin, bilimin ve özgürlüğün yeni tarihini yazmak için var olmalıdır.

“Yeni Cumhuriyet, ne eskisinin restorasyonu ne de bugünkü rejimin makyajıdır.
O, halkın kendi emeğiyle kuracağı kamusal özgürlük düzenidir.”

Ozan

08 Kasım 2025