17 Kasım 2025 Pazartesi

FEODAL SEYİT RIZA'YI SAVUNAN SÖZDE SOSYALİST VE SOSYAL DEMOKRATLAR





SGDF (Sosyalist Gençlik Dernekleri Federasyonu) denen yapı, kendisini sosyalist olarak tanıtıyor.



Peki siz nasıl bir “sosyalistsiniz”?

Sosyalizm;
• Feodaliteye karşıdır,
• Halkı maraba eden derebeylerine karşıdır,
• Dinci gericiliğe karşıdır,
• Dinin toplumsal hegemonik baskısına kökten karşıdır.

Siz ise kalkmış, feodal dincileri; din adına kafa kesenleri; halkı Ortaçağ’ın karanlığına mahkûm eden yapıları savunuyorsunuz!

Marks sizi görse, düşüncesinin ruhunu katledenlere sövgüden kitap doldururdu.
Lenin sizi görse, çekici kapıp kapıdan kovardı!

CHP'nin Bursa milletvekili Orhan Sarıbal'da, genç Cumhuriyete isyan eden feodaliteyi övmekten geri durmuyor.




Tarihsel Gercçek: O Meşhur Dersim Sözü Uydurmadır

Dersim hadisesinde idam öncesi Seyit Rıza’ya atfedilen
“Ben sizin yalan ve hilelerinizle baş edemedim…”
diye başlayan ve sosyal medyada “efsanevi söz” diye dolaşan cümle tamamen uydurmadır. Kime söylemiş "Hava soğuktu ve etrafta kimseler yoktu" çingene cellatlara mı söylemiş?

İdamı bizzat gören İhsan Sabri Çağlayangil’in anılarında geçen bölüm şudur:

İhsan Sabri Çağlayangil’in Anılarından

"Kırk liram ve saatim var. Oğluma verirsiniz, dedi.

Bu sırada Fındık Hafız asılıyordu. Asarken iki kez ip koptu. Ben Fındık Hafız asılırken Seyit Rıza görmesin diye pencerenin önünde durdum.

Fındık Hafız'ın idamı bitti. Seyit Rıza'yı meydana çıkardık.

Hava soğuktu ve etrafta kimseler yoktu. Ama Seyit Rıza meydan insan doluymuş gibi sessizliğe ve boşluğa hitap etti.

-Evladı Kerbelayıh. Bı hatayıh. Ayıptır. Zulümdür. Cinaycı-tir, dedi.

Benim tüylerim diken diken oldu. Bu yaşlı adam rap-rap yü-rüdü. Çingeneyi itti. İpi boynuna geçirdi. Sandalyeye ayağı ile tekme vurdu, infazını gerçekleştirdi.

Oğlu yaşında bir subayı öldürecek kadar katı yürekli olan bir insanın bu mukadder akıbetine acımak zor. Ama ihtiyarın bu cesaretini takdir etmekten kendimi alamadım.

Asabım çok bozuldu. Emniyet Müdürü'ne 'Ben üşüdüm otele gidiyorum' dedim.

Seyit Rıza asılırken ilerden oğlunun da sesi geliyordu:

-Kulun kölen olam. Sığırtmacın olam. Gençliğime acıyın, öl-dürmeyin beni!"



İşte olayın gerçek tanığının anlattığı budur.
Ne romantik bir manifesto var, ne de sonradan üretilmiş o süslü, tarih dışı söz.


Feodal Ağa'nın Osmanlı’daki Sicili de Aynı

Seyit Rıza’nın sadece Cumhuriyetle değil, Osmanlı ile de çatışması vardır.
1912’de gıyaben idama mahkûm edilmiş; daha sonra affedilmiştir.

Bu da Başbakanlık Osmanlı Arşivleri’nde 8 Aralık 1912 tarihli belgeyle sabittir:


“Dersim’in Yukarı Abbasan Aşireti reisi olup gıyaben idam cezasına mahkûm olan Seyid Rıza’nın hukuk-i şahsiye davası baki olmak üzere affına karar verilmiştir.”


Yani bugün bazı çevrelerin çizdiği gibi “masum bir halk önderi” değil; bölgesini feodal düzenle yöneten, devlet otoritesini reddeden bir aşiret reisidir.


Genç Cumhuriyet Ne Yapacaktı?

Henüz 15 yaşına bile girmemiş bir Cumhuriyet;
aşiret hukukunu devlet hukukunun önüne mi koyacaktı?
Feodal toprak ağasının isyanına göz mü yumacaktı?
Devlet otoritesini tanımayan silahlı başkaldırıyı görmezden mi gelecekti?

Her devletin yapacağı neyse, Cumhuriyet de onu yaptı.

“Dersim” Bir Şehir Değil, Bölge Adıdır

Bugün sıkça dile getirilen “Tunceli = Dersim” denklemi yanlıştır.
Tarihsel olarak Dersim, Elazığ’ı da içine alan geniş bir bölgenin adıdır.
Yani şehir değil, bir coğrafyanın adıdır.

Ozan
15 Kasım 2025



Hiç yorum yok: