ABD yığınak yapıyor
ABD, daha önce Irak ve Afganistan’da yaptığı gibi, BM kararlarını takiben Libya hava sahasına müdahale etmeye, bölgeye yığınak yapmaya başladı. Hatta dünyanın en büyük savaş gemilerinden Enterprise da Libya sularında yer aldı. Enterprise Afganistan ve Irak işgalinde etkin rol oynamıştı.
ABD, daha önce Irak ve Afganistan’da yaptığı gibi, BM kararlarını takiben Libya hava sahasına müdahale etmeye, bölgeye yığınak yapmaya başladı. Hatta dünyanın en büyük savaş gemilerinden Enterprise da Libya sularında yer aldı. Enterprise Afganistan ve Irak işgalinde etkin rol oynamıştı.
Libya adım adım işgale sürükleniyor. Libya’daki süreç akıllara Afganistan ve Irak’ı getiriyor.
Birleşmiş Milletler’in Libya'ya askeri müdahale için onay vermesinin ardından ABD ve Fransa'dan "müdahale her an olabilir" açıklamaları geldi. Adım adım işgale sürüklenen Libya’daki süreç Afganistan ve Irak işgalini akıllara getiriyor.
Uçuşa yasak bölge
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararının “uçuşa yasak bölge oluşturulması” ile ilgili bölümü özellikle dikkat çekiyor.
Bu bölümde, Libya hava sahasında, insani yardım amaçlı ve yabancı devletlerin vatandaşlarının ülkeden tahliye edilmesi amacıyla yapılan uçuşlar dışındaki tüm uçuşların yasaklanması isteniyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararının “uçuşa yasak bölge oluşturulması” ile ilgili bölümü özellikle dikkat çekiyor.
Bu bölümde, Libya hava sahasında, insani yardım amaçlı ve yabancı devletlerin vatandaşlarının ülkeden tahliye edilmesi amacıyla yapılan uçuşlar dışındaki tüm uçuşların yasaklanması isteniyor.
Bu kapsamda karar, BM'ye üye ülkelere, BM Genel Sekreteri ve Arap Birliği Genel Sekreteri'ne haber vermeleri kaydıyla ve onlarla eşgüdüm halinde, uçuşa yasak bölgenin uygulanmasını sağlama amacıyla kendi başlarına ya da bölgesel kuruluşlar ve düzenlemeler çerçevesinde hareket ederek gerekli tüm önlemleri alma yetkisi de veriyor.
Kararın “uçuşlara yasak getirilmesi” bölümünde, BM'ye üye ülkelerin, Libya'ya ait tüm uçakların, bu uçaklarda yasaklanan herhangi bir kargonun bulunduğu yönünde elde bilgi olması durumunda ya da uçaklar önceden BM Yaptırım Komitesinden izin almamışsa, kendi sahalarından kalkmalarına, inmelerine ya da havasahaları üzerinde uçmalarına izin vermemeleri de yer alıyor.
Libya’ya hava sahasını kapatarak müdahale etmek, ülkeyi iç savaşın sürdüğü bir bölge konumuna koymak anlamına gelirken, dış müdahaleyi olağan kılan bir adım olarak algılanıyor.
BM Güvenlik Konseyi’nin uçuşa yasak bölge kararının, Afganistan ve Irak işgallerinin hemen öncesinde de verildiği biliniyor.
Silah ambargosu
BM Güvenlik Konseyi kararlarının silah ambargosu uygulanması ile ilgili bölümünde 26 Şubat'ta alınan kararın bir paragrafını “Konsey, özellikle bölge ülkeleri olmak üzere BM'ye üye tüm ülkeleri, Libya'ya yönelik silah ambargosunun sıkı bir şekilde uygulanması amacıyla limanlar ve havaalanları da dahil olmak üzere kendi topraklarında, açık denizlerde Libya'ya giden ve Libya'dan gelen gemileri ve uçakları, bu araçların silah, mühimmat ya da silahlı paralı asker taşıdıklarına dair haber edinmeleri durumunda denetlemeye çağırmakta ve üye ülkelere bu denetimi yapmak için gerekli önlemleri alma yetkisi vermektedir” şeklinde değiştirdiği göze çarpıyor.
BM Güvenlik Konseyi kararlarının silah ambargosu uygulanması ile ilgili bölümünde 26 Şubat'ta alınan kararın bir paragrafını “Konsey, özellikle bölge ülkeleri olmak üzere BM'ye üye tüm ülkeleri, Libya'ya yönelik silah ambargosunun sıkı bir şekilde uygulanması amacıyla limanlar ve havaalanları da dahil olmak üzere kendi topraklarında, açık denizlerde Libya'ya giden ve Libya'dan gelen gemileri ve uçakları, bu araçların silah, mühimmat ya da silahlı paralı asker taşıdıklarına dair haber edinmeleri durumunda denetlemeye çağırmakta ve üye ülkelere bu denetimi yapmak için gerekli önlemleri alma yetkisi vermektedir” şeklinde değiştirdiği göze çarpıyor.
Karar ayrıca, gerekirse Libya lideri Muammer Kaddafi’ye bağlı askeri birliklere karşı askeri güç kullanılmasını öngörüyor.
BM nasıl zemin hazırladı?
BM Güvenlik Konseyi, 2002’de Irak’taki Saddam Hüseyin rejimini silahsızlanma yükümlülüklerini getirmesi için uyarmış, Irak’ın durumla ilgili olarak BM ile işbirliği yapmaması ABD için savaş ilanını meşru kılmak için kullanılmıştı. ABD, İngiltere ve İspanya kararın uygulanmamasının savaş sebebi olduğunu ileri sürmüştü.
BM Güvenlik Konseyi, 2002’de Irak’taki Saddam Hüseyin rejimini silahsızlanma yükümlülüklerini getirmesi için uyarmış, Irak’ın durumla ilgili olarak BM ile işbirliği yapmaması ABD için savaş ilanını meşru kılmak için kullanılmıştı. ABD, İngiltere ve İspanya kararın uygulanmamasının savaş sebebi olduğunu ileri sürmüştü.
Afganistan’da ise BM Güvenlik Konseyi, işgal tehlikesine karşı Afganistan'daki NATO liderliğindeki askeri operasyonlarda güç kullanılmasına izin verdi. Konsey, Uluslararası Güvenlik Destek Gücü'ne de ülkeyi koruma görevinde güç kullanma yetkisi verdi. İşgal tehlikesine karşı atıldığı iddia edilen bu adımlar işgale davetiye çıkardı.
Libya’yı da BM karaları sonrasında benzer bir süreç bekliyor.
BM kararlarının ardından gelecek herhangi bir NATO müdahalesinin daha önce bu iki ülkede de görüldüğü gibi Libya’nın toprak bütünlüğünü korumak, halkın güvenliğini sağlamak gibi amaçlar gütmediği, işgal anlamına geleceği biliniyor.
(soL - Haber Merkezi)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder