Sosyal Demokrasi mi, Sosyal Maskaralık mı?
Bugün Türkiye’de “sosyal demokrasi” dendiğinde akla ne geliyor?
Yoksulluğa karşı sınıf bilincine dayalı bir mücadele mi?
Eşit yurttaşlık temelinde laik, özgür bir toplum tahayyülü mü?
Hayır. Artık “sosyal demokrasi”, bir grup çıkar çevresinin, vitrinde “halkçı” görünerek iktidar rantına ortak olma aracına indirgenmiştir.
Batı’da sosyal demokrasi, sanayi devriminin doğurduğu sınıfsal sömürülere karşı gelişmiş bir halk hareketidir. Emeğin haklarını, örgütlü toplumun gücünü, kamusal adaleti ve laikliği merkezine alır.
Ancak Türkiye’de bu tarihsel bağlam hiç yaşanmadığı için, “sosyal demokrasi” yalnızca slogan düzeyinde ithal edilmiş bir kavram olarak kaldı.
CHP’nin tarihsel halkçılık ilkesi, sınıfsal eşitlik üzerinden değil; paternalist, yani “halka rağmen halk için” anlayışı üzerinden kuruldu.
Cumhuriyet’in kurucu kadroları, dönemin koşullarında bu modeli ilerici bir araç olarak kullandı.
Fakat çok partili hayata geçildikten sonra, bu halkçılık ilkesinin içini burjuva konforu, belediye ihaleleri ve danışman kadroları doldurdu.
Bugün CHP ya da kendini “sosyal demokrat” diye tanımlayan diğer partiler, ne emekçiye umut veriyor, ne yoksul mahallelere dokunuyor, ne de laikliği savunurken sınıfsal bir tutarlılık gösteriyor.
Kendilerini “Batı tipi sol” olarak tanımlıyorlar ama Avrupa’nın sosyal demokrat partilerinden farklı olarak, burjuvazinin temsilcisiyle halkın temsilcisi arasındaki farkı silmiş durumdalar.
Sokaktaki yurttaş, “sosyal demokrasi” dendiğinde soyut, bürokratik, tepeden konuşan bir zümreyi görüyor.
Halk, bu partilerde kendini bulamıyor çünkü “sosyal demokrat” olduğunu iddia edenler, lüks otellerde strateji toplantısı yaparken; yoksul çocuk, aynı anda okulda aç karnına oturuyor.
Sosyal demokrasi, artık “maskaralık” haline gelmiştir.
Bir yanda ihaleci belediyecilik, diğer yanda “eşitlik” nutukları.
Bir yanda parti içi klikler, diğer yanda “katılımcı demokrasi” söylemi.
Bir yanda yoksulluk edebiyatı, diğer yanda özel okul mezunu danışman orduları.
Bu ikiyüzlülük, halkın siyasete olan güvenini değil, öfkesini büyütüyor.
Gerçek sosyal demokrasi; yoksulla aynı sofraya oturmak, aynı sokakta yürümek, aynı kaderi paylaşmakla mümkündür.
Laikliğin toplumsal adaletle birleşmediği, emeğin siyasette özne olmadığı bir ülkede “solculuk” yalnızca etiket taşımak olur.
Türkiye’nin ihtiyacı “sosyal demokrat” bir vitrin değil, sınıfsal adaleti ve kamusal aklı önceleyen yeni bir halkçı aydınlanmadır.
Bu aydınlanma, ne ithal teorilerle ne de vitrin politikalarıyla gerçekleşir.
Gerçek dönüşüm, halkın aklına, vicdanına ve üretim gücüne yeniden güvenmekle mümkündür.
Bugün artık soru şudur:
Türkiye’nin solunda gerçekten “sosyal demokrasi” mi vardır, yoksa “sosyal maskaralık” mı yaşanmaktadır?
DEVAMI: Yeni Halkçılık ve Eşit Yurttaşlık Manifestosu
Ozan
16 Ekim 2025
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder