George Orwell'in 1984 romanında yer alan "çiftdüşün" (doublethink) kavramı, totaliter rejimlerin düşünce kontrolü mekanizmalarını etkili bir şekilde yansıtır. Çiftdüşün, bir bireyin aynı anda birbiriyle çelişen iki inancı kabul etmesini zorunlu kılar. Örneğin, bir kişinin bir gerçeğin doğru olduğunu bilmesine rağmen, aynı anda onun yanlış olduğunu da kabullenmesi mümkündür. Bu bilinçli çelişki, bireyin zihinsel tutarlılığını aşındırır ve iktidarın propagandasına boyun eğerek çarpıtılmış gerçekliği sorgusuz benimsemesine yol açar. Sonuç olarak, birey, kendi düşüncelerini sorgulama yetisini kaybeder ve iktidarın sunduğu mutlak gerçeğe uyum sağlar.
Çiftdüşün, düşünce özgürlüğünü bastıran bir kontrol aracıdır; totaliter devletler bu yöntemi, eleştirel düşünceyi ortadan kaldırıp vatandaşlarını manipüle etmek için ustaca kullanır. Bu zihinsel tutsaklık, bir toplumun özgür düşünebilme kabiliyetini yok ederek, otoriter rejimlerin egemenliğini pekiştirir.
*
Dünyada 5 Ekim, 1994'ten bu yana UNESCO'nun tavsiyesiyle Öğretmenler Günü olarak kutlanıyor. Ancak ülkemizde, 12 Eylül faşist darbesinin gölgesi altında, Öğretmenler Günü’nün 24 Kasım’da kutlanması oldukça düşündürücüdür. 12 Eylül askeri cuntası, 220 bin üyeli öğretmen örgütü TÖB-DER’i kapatarak binlerce öğretmeni işkencelerden geçirmiş, sürgünlere yollamış, hapsedip hayatlarını karartmıştır. Kimi işkencede can vermiş, kimi sağlık sorunlarıyla boğuşmuş, kimi ise işsiz bırakılmıştır. Bununla da kalmayıp, ülkedeki demokratik örgütlenmeleri ve Mustafa Kemal Atatürk'ün kurduğu TDK’nin (Türk Dil Kurumu), TTK’nin (Türk Tarih Kurumu) malvarlığına el koyan ve birçok kurumu hedef alarak siyasal İslamcıların önünü açmışlardır.
Bu bağlamda, darbecilerin dayattığı 24 Kasım tarihini Öğretmenler Günü olarak kabul etmek, tam bir ironi yaratır. Oysa Mustafa Kemal Atatürk, öğretmenlere “fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür” nesiller yetiştirme sorumluluğu vermiştir. Atatürk’ün özgür düşünen bireyler yetiştirme idealini çiğneyen, baskıcı zihniyetin bu günü sahiplenmesi ne kadar manidardır!
Bunun ışığında, Atatürk’ü rehber edinerek örgütlenen Eğitim-İş sendikasının, 12 Eylül faşizminin mirası olan 24 Kasım’ı kutlamak için yemek davetleri düzenlemesi, çiftdüşün kavramının günümüzdeki en somut örneklerinden biri değil midir? Bu çelişki, düşünsel özgürlüğün ve tutarlılığın neden bu denli önem arz ettiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Faşist 12 Eylül dayatması 24 Kasım Öğretmenler Günü kutlu olsun.
Ozan
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder